Jak rozmawiać z dzieckiem, żeby je ochronić

Ustal z dzieckiem zdrowe granice

Twoje dziecko musi wiedzieć, że nikt nie ma prawa dotykać jego ciała, a zwłaszcza miejsc okrytych bielizną, ani prosić o dotykanie swojego ciała.

Z dziećmi w wieku szkolnym możesz używać określenia „miejsca intymne" i spokojnie wyjaśnić, że są sytuacje wyjątkowe — na przykład w gabinecie lekarskim — kiedy dorosły może dotknąć dziecka tylko w celu zbadania jego zdrowia.

Powiedz dziecku, że przytulanie i całowanie są w porządku tylko w określonych sytuacjach — na powitanie, na pożegnanie — i że to ono decyduje, czy ma na to ochotę. Jeśli czuje się skrępowane lub zawstydzone, ma Ci o tym powiedzieć.

Ucz dziecko rozpoznawać niebezpieczne „tajemnice"

Sprawcy często zaczynają od budowania zaufania — obdarowują dziecko uwagą, prezentami, wymyślają wspólne „sekrety", które z pozoru wyglądają niewinnie. Gdy zdobędą zaufanie, próbują wykorzystać je seksualnie, każąc zachować „tajemnicę" i przekonując, że to „normalne".

Powiedz dziecku jasno:

• jeśli ktoś dorosły prosi o zachowanie tajemnicy — zawsze ma o tym powiedzieć Tobie,
• są tajemnice dobre, jak niespodzianka urodzinowa, i złe — te, które budzą niepokój, wstyd lub lęk.

Wytłumacz, że „nie" znaczy „nie"

Sprawcy często manipulują dzieckiem — mówią, że to ono „chciało" danego zachowania albo że jeśli powie rodzicom, zrobi im przykrość. Wzbudzają w dziecku poczucie winy i strach przed karą.

Dlatego tak ważne jest, żeby dziecko czuło, że zawsze może Ci zaufać i że nie zostanie ukarane za mówienie prawdy — nawet jeśli zrobiło coś, czego nie powinno.

Porozmawiaj o zdjęciach i prywatności

Nikt nie ma prawa robić Twojemu dziecku zdjęć ani prosić, żeby samo je wykonało.

Wytłumacz, że ma pełne prawo powiedzieć „nie" i że w każdej takiej sytuacji powinno natychmiast Cię poinformować. Dzięki takiej rozmowie dziecko uczy się, że ma prawo do prywatności i granic — również w świecie online.

Bądź uważny na sygnały

Zawsze reaguj na to, co dziecko mówi — nawet jeśli wydaje Ci się to drobiazgiem. Jeśli zlekceważysz jego obawy, możesz stracić jego zaufanie. Dziecko, które czuje, że jego problemy nie są ważne, przestaje się zwierzać.

Niektóre dzieci mają też trudność z mówieniem „nie" dorosłym, dlatego w rozmowach zachowaj spokój i wsparcie, nie oceniaj. Pamiętaj też, że nie każdy dorosły zasługuje na zaufanie — dziecko nie musi przytulać się ani rozmawiać z każdą osobą, którą Ty znasz.

Porozmawiaj o tym, kto może być „zły"

Dzieci często myślą, że „zły człowiek" to ktoś z kreskówki albo gry komputerowej. Rzadko pomyślą o trenerze, nauczycielu, wujku czy sąsiadce.

To my, dorośli, kształtujemy ich sposób postrzegania świata. Tymczasem większość sprawców przemocy seksualnej wobec dzieci to osoby z ich najbliższego otoczenia.

Porozmawiaj z dzieckiem o tym, że zły czyn może zrobić nawet ktoś, kogo znamy, i że wtedy najważniejsze jest, żeby powiedzieć o tym Tobie.

Buduj zaufanie i więź

Nie chodzi o to, żeby dziecko przestało ufać ludziom. Chodzi o to, żeby ufało Tobie najbardziej.

Jeśli Wasza relacja jest oparta na miłości, zrozumieniu i poczuciu bezpieczeństwa, dziecko zawsze przyjdzie do Ciebie, gdy coś je zaniepokoi. To właśnie ta więź jest najskuteczniejszą ochroną przed przemocą.